Najczęstsze pytania

Czym jest ekoterapia?

Ekoterapia to zbiorcza nazwa oddziaływań terapeutycznych wykorzystujących kontakt ze środowiskiem naturalnym jako czynnik wspierający zdrowie psychiczne. Do ekoterapii zalicza się między innymi terapię leśną, hortiterapię, wilderness therapy oraz terapie z udziałem zwierząt. Ekoterapia nie stanowi odrębnej szkoły psychoterapeutycznej – funkcjonuje jako uzupełnienie prowadzonego procesu terapeutycznego lub jako forma profilaktyki.

Czym różni się ekopsychologia od ekoterapii?

Ekopsychologia jest nurtem teoretycznym opisującym relację między psychiką człowieka a środowiskiem naturalnym, natomiast ekoterapia oznacza praktyczne zastosowanie tych założeń w pracy z pacjentem. Ekopsychologia dostarcza ramy pojęciowej, ekoterapia – konkretnych metod pracy.

Jakie mechanizmy fizjologiczne odpowiadają za działanie kontaktu z przyrodą?

Ekspozycja na środowisko naturalne wiąże się z obniżeniem aktywności układu współczulnego i wzrostem aktywności układu przywspółczulnego, co przekłada się na stabilizację tętna, obniżenie ciśnienia krwi oraz spadek stężenia kortyzolu. Efekt zależy od zaangażowania wielu zmysłów jednocześnie – bodźce wyłącznie wzrokowe uruchamiają reakcję relaksacyjną w ograniczonym zakresie.

Dla jakich grup pacjentów ekoterapia bywa stosowana?

Ekoterapia znajduje zastosowanie w pracy z osobami doświadczającymi zaburzeń lękowych, obniżonego nastroju, trudności w regulacji emocji oraz zaburzeń zachowania. W pracy z młodzieżą ekoterapia bywa wykorzystywana tam, gdzie klasyczna rozmowa gabinetowa napotyka opór lub brak zaufania do dorosłych.

Jakie warunki musi spełnić ekoterapia, żeby miała wartość terapeutyczną?

Skuteczność ekoterapii zależy od omówienia doświadczenia z uczestnikiem – samo przebywanie w otoczeniu przyrody nie zastępuje pracy terapeutycznej. Konieczne są także kwalifikacja uczestnika, ocena przeciwwskazań zdrowotnych oraz zaplanowanie celów, do których dobiera się formę pracy.

Czy ekoterapia zastępuje psychoterapię?

Ekoterapia nie zastępuje psychoterapii ani leczenia psychiatrycznego. Ekoterapia pełni funkcję wspierającą i profilaktyczną, a decyzja o jej włączeniu należy do prowadzącego psychoterapeutę lub zespołu terapeutycznego.

Korzyści

• Dobierzesz formę pracy do profilu pacjenta, zamiast zgadywać. Artykuł pokazuje, jak z jednej grupy diagnostycznej – zaburzenia zachowania, zaburzenia więzi, ADHD, uzależnienie – wyprowadzić decyzję o wyborze między hipoterapią, dogoterapią, wilderness therapy a arteterapią.
• Przeprowadzisz kwalifikację, która nie pominie przeciwwskazań. Znajdziesz gotową listę pytań do wywiadu przed zajęciami z udziałem zwierząt: badania lekarskie, uczulenia na trawę, słomę i sierść, wcześniejsze doświadczenia z przyrodą i zwierzętami.
• Uzasadnisz projekt przed dyrekcją lub grantodawcą danymi, nie intuicją. Tekst zbiera wyniki własnego badania testami NEO-FFI i IPSA z grupą kontrolną oraz dane epidemiologiczne – 38% wyższe ryzyko zaburzeń psychicznych w populacji miejskiej i do 55% wyższe u dzieci dorastających przy niskim poziomie zieleni.
• Zrozumiesz, dlaczego sama ekspozycja na widok przyrody nie wystarcza. Kora mózgowa odbiera sygnał do relaksu już przy bodźcu wzrokowym, ale struktury regulujące tętno i ciśnienie potrzebują węchu i słuchu – bez zaangażowania wszystkich zmysłów efekt terapeutyczny pozostaje powierzchowny.
• Unikniesz błędu polegającego na oddaniu procesu naturze.

Korzyści

Była głęboka zima, kiedy na zajęcia z końmi przyjechała grupa nieletnich przestępców. Jeden z uczestników od początku zachowywał się agresywnie wobec innych. Uzależniony od narkotyków, świeżo po przepustce do domu, nie potrafił zaadaptować się na nowo. W końcu uciekł do lasu. Po godzinie znalazłam go w ciemności boksu, wtulonego w szyję konia. Wrócił na zajęcia i spokojnie porozmawiał z resztą grupy.