Lęk przed bliskością u młodzieży – potrzeba więzi a bycie „cool”

FAQ

Czym jest lęk przed bliskością u nastolatków?

Lęk przed bliskością u nastolatków to unikanie bliskości, odsłonięcia się i zależności od drugiej osoby przy jednoczesnej, często silnej potrzebie więzi. Lęk przed bliskością nie oznacza więc braku zainteresowania relacjami. U młodej osoby lęk przed bliskością bywa sposobem ochrony przed zranieniem, szczególnie po bolesnych lub traumatycznych doświadczeniach relacyjnych.

Jakie są objawy lęku przed bliskością u młodzieży?

Objawy lęku przed bliskością u młodzieży obejmują nie tylko wycofanie z relacji, lecz także kontrolowanie własnych emocji, podkreślanie niezależności i budowanie wizerunku osoby, której „nie zależy”. U starszych nastolatków lęk przed bliskością może pojawiać się właśnie wtedy, gdy relacja zaczyna stawać się bardziej intymna. Artykuł pokazuje, jakie wzorce relacyjne mogą stać za takim sposobem chronienia siebie.

Czym jest bezpieczna baza w teorii przywiązania?

Bezpieczna baza w teorii przywiązania to relacja, z której człowiek może czerpać pocieszenie i siłę, niezbędna do dobrego funkcjonowania i rozwoju. Pojęcie bezpiecznej bazy wiąże się z odkryciami Bowlby’ego i Ainsworth. Młodzież, której brakuje bezpiecznej bazy w rodzinie, np. wychowująca się w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, często uczy się jednocześnie pragnąć bliskości i jej unikać.

Dlaczego media społecznościowe mogą nasilać lęk przed odrzuceniem u nastolatków?

Media społecznościowe mogą nasilać lęk przed odrzuceniem u nastolatków, ponieważ popularne treści zniechęcają do okazywania potrzeb w relacji i promują nonszalancję oraz bycie „cool”. Algorytm podsuwa podobne treści i wzmacnia wrażenie, że taka interpretacja relacji jest powszechna i trafna. Rolki „psychologizujące” sprowadzają ludzi do etykiet, np. „narcyz”, i mogą odbierać młodym osobom ciekawość poznania drugiego człowieka.

Czy liczne kontakty chronią młodzież przed samotnością?

Liczne kontakty nie chronią automatycznie młodzieży przed samotnością, ponieważ liczba znajomości nie zawsze przekłada się na poczucie wspólnoty. Według badań CBOS z 2025 roku młodzi Polacy często deklarują poczucie osamotnienia, choć ich życie towarzyskie pozostaje względnie rozbudowane. Lajkowanie stories nie jest tym samym co bliskość. Artykuł rozważa, co poza liczbą kontaktów może chronić przed „kryzysem” relacji.

Czy młodzi ludzie potrzebują dziś mniej bliskości?

Doświadczenia z gabinetu nie wskazują, że młodzi ludzie potrzebują dziś mniej bliskości, choć wartość stabilnych relacji bywa postrzegana jako przeterminowana. W terapii młodzieży często wybrzmiewa żal i tęsknota za przyjaźnią, zaufaniem i możliwością bycia sobą. Artykuł wyjaśnia, dlaczego potrzeba bliskości u młodych ludzi może być mniej widoczna, niż jest w rzeczywistości.

Czy szkoła może być bezpieczną bazą dla nastolatków?

Szkoła może pełnić rolę bezpiecznej bazy dla nastolatków, ponieważ adolescencja to okres szczególnie wrażliwy na ocenę rówieśników, nauczycieli i otoczenia. Wiek nastoletni to także etap, w którym bezpieczną bazę można tworzyć, zanim młodzi ludzie wejdą w dorosłość. Autorka, odwołując się do diagnozy kompetencji społecznych uczniów Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapeutycznego, rozważa miejsce socjoterapii w szkole.

Korzyści

• Rozpoznasz lęk za pozą obojętności. Zrozumiesz, dlaczego demonstrowana niezależność i kontrolowanie emocji u starszego nastolatka mogą oznaczać lęk przed bliskością, a nie brak potrzeby więzi, i czemu ma to znaczenie w terapii.

• Zrozumiesz rolę Instagrama w gabinecie. Dowiesz się, dlaczego media społecznościowe pojawiają się w terapii młodzieży jak „trzecia postać” i jak rolki o byciu „cool” oraz etykiety psychologizujące wpływają na lęk przed odrzuceniem u pacjenta.

• Spojrzysz na relacje przez pryzmat bezpiecznej bazy. Zobaczysz, jak teoria przywiązania pomaga zrozumieć młodzież z placówek opiekuńczo-wychowawczych, u której potrzeba bliskości współistnieje z jej unikaniem.

• Poznasz wyniki diagnozy kompetencji społecznych. Dowiesz się, który obszar sprawiał największą trudność uczniom Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapeutycznego i jakie ma to znaczenie przy planowaniu pracy socjoterapeutycznej.

• Przemyślisz rolę szkoły jako bezpiecznej bazy. Zyskasz argumenty do rozmowy o tym, czy i dlaczego szkoła może wspierać potrzebę bliskości uczniów, zanim wejdą w dorosłość, i jakie miejsce może mieć w tym socjoterapia.