REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
REKLAMA
Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży należą do najczęstszych trudności, z którymi psychologowie i psychoterapeuci spotykają się w pracy gabinetowej. Jak odróżnić lęk rozwojowy od objawów wymagających interwencji? Kiedy unikanie zaczyna utrwalać problem? Jak uwzględniać w terapii neurobiologiczne podłoże lęku, temperament dziecka, reakcje rodziców i mechanizm błędnego koła?
Psycholożka Kaja Tomczyk i redaktorka portalu Strefa Psychologii Edyta Żmuda rozmawiają o tym, dlaczego warto się diagnozować? Na czym polega trudność w diagnozowaniu w kierunku ADHD czy ASD? Co oznacza i czym charakteryzuje się żałoba po diagnozie, termin, którego Kaja Tomczyk używa w swojej książce Neuroróżnorodny umysł. Dlaczego diagnoza to punkt zwrotny, a nie finał? I w jaki sposób osoba w procesie diagnozy i tu...
„Wiem, że powinienem. Wiem, jak to zrobić. I nie mogę ruszyć ” — t o zdanie słyszy w gabinecie każdy specjalista pracujący z ADHD — i to właśnie w tym miejscu kończą się standardowe narzędzia motywacyjne. Plany, listy zadań i rozmowy o silnej woli nie działają, bo problem nie leży w charakterze pacjenta, tylko w gęstości transporterów dopaminy.
Dla psychologów, psychoterapeutów i specjalistów – ten e-book to nieoceniona pomoc w etycznej pracy z dziećmi. Dowiesz się, jak dostosować język do wieku dziecka, jak skutecznie uzyskać świadomą zgodę i włączyć dziecko w proces terapeutyczny. Zawiera gotowe techniki komunikacyjne, które wzbogacą Twoje podejście i poprawią efektywność terapii.
Zawód psychologa zmienia się na Twoich oczach! E-book „Zawód psychologa na nowych zasadach” to kompendium wiedzy o nowych przepisach prawnych, które wprowadzają obowiązkowy Rejestr Psychologów, samorząd zawodowy oraz precyzyjnie określają obowiązki zawodowe. Dowiedz się, jak dostosować swoją praktykę do nowych zasad, jakie zmiany czekają na psychologów pracujących z dziećmi i młodzieżą oraz jak uniknąć problemów zwią...
REKLAMA
Najczęstsze pytania
Czym różni się lęk rozwojowy od zaburzenia lękowego u dziecka?
Lęk rozwojowy jest naturalnym doświadczeniem typowym dla danego etapu życia, a zaburzenie lękowe to lęk nadmiernie nasilony, nieproporcjonalny do bodźca i utrudniający codzienne funkcjonowanie dziecka. Lęk normatywny zwykle sygnalizuje realne zagrożenie i pozwala dziecku zbudować poczucie sprawczości. Lęk patologiczny ma charakter dezadaptacyjny, bo reakcje dziecka stają się sztywne i powtarzalne.
Czy ból brzucha u dziecka może być objawem lęku?
Tak, ból brzucha u dziecka może być somatycznym objawem lęku, a odczuwany ból bywa całkowicie realny, nawet gdy badania medyczne nie wskazują jego przyczyny. Przewód pokarmowy należy do obszarów, w których związek psychiki i ciała jest szczególnie widoczny. Artykuł wyjaśnia, dlaczego ból brzucha u dziecka nie powinien być mimo to automatycznie interpretowany jako objaw lęku.
Jakie są somatyczne objawy lęku u dzieci?
Somatyczne objawy lęku u dzieci mogą dotyczyć układu pokarmowego, krążenia, oddechowego, mięśni i skóry. Wśród dolegliwości pojawiają się m.in. ból brzucha i głowy, nudności, kołatanie serca, duszność, napięcie mięśni, zawroty głowy i bezsenność. Lęk u dzieci ma także wymiar behawioralny: wycofanie, nadmierną zależność od innych osób i unikanie sytuacji postrzeganych jako niebezpieczne.
Czym jest desomatyzacja i jaki ma związek z lękiem u dzieci?
Desomatyzacja to proces rozwojowy, w którym dziecko stopniowo uczy się przeżywać zagrożenie i lęk na poziomie emocjonalnym i mentalnym, a nie wyłącznie przez reakcje ciała. Zakłócenie desomatyzacji może sprawić, że dziecko reaguje na zagrożenie przede wszystkim ciałem, a somatyzacja staje się sposobem radzenia sobie z napięciem i utrzymującym się pobudzeniem.
Jak objawia się uogólnione zaburzenie lękowe (GAD) u dzieci?
Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD) u dzieci to przewlekły, nieukierunkowany lęk, który utrzymuje organizm w stanie ciągłej gotowości na zagrożenie. Dziecko z GAD może stale martwić się o zdrowie bliskich, szkołę czy wydarzenia na świecie. Obawom dziecka z GAD towarzyszą m.in. napięcie mięśniowe, bóle głowy, tachykardia i problemy ze snem, a także potrzeba ciągłego uspokajania przez dorosłych.
Czy lęk rodzica wpływa na lęk dziecka?
Tak, lęk rodzica może wpływać na lęk dziecka, ponieważ dziecko przejmuje od opiekunów sposób interpretowania świata i reagowania na trudne sytuacje. Lękowy rodzic może nieświadomie modelować unikanie i bezradność, a chwilowa ulga po uniknięciu trudnej sytuacji utrwala u dziecka postawę unikową. Z artykułu dowiesz się, dlaczego pomoc dziecku z nasilonym lękiem nie może pomijać najbliższego otoczenia.
Kiedy dziecko z objawami lęku potrzebuje terapii?
Profesjonalna pomoc psychologiczna lub psychiatryczna może być potrzebna, gdy lęk dziecka przestaje mieć charakter rozwojowy, utrzymuje się i istotnie wpływa na codzienne funkcjonowanie. Nie każdy lęk u dzieci wymaga terapii, ponieważ wiele objawów jest naturalnym elementem rozwoju. Artykuł omawia model opieki schodkowej zalecany przez NICE oraz miejsce psychoedukacji i terapii poznawczo-behawioralnej (CBT).
Odróżnisz lęk rozwojowy od zaburzenia. Dowiesz się, po czym poznać, że lęk u dzieci przestaje być naturalnym etapem rozwoju i zaczyna wymagać profesjonalnego wsparcia – to jedna z kluczowych decyzji na początku diagnozy.
Zrozumiesz, dlaczego dziecko „mówi” ciałem. Poznasz mechanizmy desomatyzacji i somatyzacji oraz rolę traumy rozwojowej, dzięki czemu łatwiej wyjaśnisz rodzicom, że ból dziecka może być realny, choć badania nie wskazują przyczyny.
Rozpoznasz lęk ukryty w dolegliwościach somatycznych. Zyskasz uporządkowany obraz objawów somatycznych i behawioralnych, przez które zaburzenia lękowe u dzieci ujawniają się wtedy, gdy dziecko nie potrafi nazwać swojego lęku.
Unikniesz dwóch skrajności w diagnozie. Dowiesz się, jak prowadzić ocenę, by nie bagatelizować bólu brzucha czy głowy u dziecka, a zarazem nie utknąć w poszukiwaniu wyłącznie somatycznej przyczyny dolegliwości.
Włączysz rodziców w pomoc dziecku. Zobaczysz, jak lęk rodzica może utrwalać unikanie u dziecka i dlaczego reakcje najbliższych mają takie znaczenie – oraz jakie miejsce w leczeniu zaburzeń lękowych mają psychoedukacja i CBT.

Psycholog kliniczny, specjalizujący się w diagnozie dzieci, młodzieży i dorosłych. Obecnie jest psychoterapeutą w trakcie certyfikacji w Wielkopolskim Towarzystwie Terapii Systemowej. Poza diagnozą, jej zainteresowania zawodowe obejmują pracę terapeutyczną w asyście koni z osobami uzależnionymi, doświadczającymi traumy, a także z osobami z niepełnosprawnościami intelektualnymi oraz zaburzeniami neurorozwojowymi.
